Zorgvrijstaat

Achterhoeker in de Zorgvrijstaat (door Yvette Prinsen)

Zorgvrijstaat
Zorgvrijstaat in actie

Achterhoek en de Zorgvrijstaat?  Sinds vorig jaar weet ik dat ik een Achterhoekse etniciteit heb. Jawel: ‘etniciteit’. Nooit gedacht dat ik daar ook over beschikte (zo kortzichtig was ik dus…). Maar het is eigenlijk heel logisch: ik ben er geboren en getogen, heb er mijn normen en waarden meegekregen en neem dus in alles wat ik doe altijd een beetje ‘Achterhoeks’ mee. Zo zijn Achterhoekers, zoals ik het zelf ervaar, van nature geen praters. Wél prietpraat, lekker oppervlakkig en zo, maar je gaat zeker niet ‘je vuile was buitenhangen’, het hebben over ‘allerlei zweverige zaken’ of ‘egoïstisch’ uitgebreid over jezelf zitten praten. Kortom: praten over jezelf is niet zo de bedoeling en het met elkaar bespreken van ‘ingewikkelde’ onderwerpen al helemaal niet, ‘want stel je voor dat de ander daarvan weet’ (…).

Achterhoekers zijn in de ogen van anderen ook erg ‘nuchter’ (‘doe maar gewoon dan doe je al gek genoeg!’) en ‘gezagsgetrouw’. Dat eerste herken ik direct bij mezelf. Dat tweede ligt wat genuanceerder: ja, ik zit tjokvol met normen en waarden waarvan ik niet wist dat ze zo sturend waren, en nee, ik hecht eigenlijk erg weinig aan écht gezag en autoriteit. Net zo min als aan ‘status’. Althans, dat is wat ik dacht. Tot ik in 2013 werkeloos raakte. Ik was na drie jaarcontracten net die ‘ene fte te veel’. Rationeel bekeken was er weinig schuld aan van mijn kant; zo ongeveer iedereen verloor toen z’n baan of werk als gevolg van de crisis. Toch voelde het lange tijd alsof ik echt iets ongelooflijks fout had gedaan. Ik durfde er niet voor uit te komen dat ik in de WW zat en draaide er alsmaar omheen. Dat werd versterkt op momenten dat andere mensen spraken over ‘die uitkeringtrekkers’; m’n maag draaide zich om. Gelukkig waren er ook mensen die daar tegenin gingen, waar ik me dan een beetje door gesteund voelde. De kern: Ik voelde me door die situatie een hele tijd me niet volwaardig. En waarom?

Ik had meer dan ik dacht last van ‘hoe anderen mij zagen’, dat mensen status en gezag ontlenen aan de positie van de ander. En ik had last van mijn eigen Achterhoekse (of misschien wel gewoon: Nederlandse?) opvattingen. Ik deed tot dan toe alles ‘keurig volgens het boekje’: ging als eerste generatie uit mijn familie studeren, kreeg vrij vlot na mijn diploma een baan, bleef daar best wel een tijd zitten, ondanks de nodige twijfels, leefde vrij zuinig en kon sparen (zo’n typisch Achterhoeks dingetje, volgens mij), en koos toen tegen alles wat ik geleerd had in, voor een jaarcontract elders. Voor ‘onzekerheid’ dus. En na die drie jaarcontracten schoot het door m’n hoofd: “Zie nou wel! Eigen schuld, dikke bult, was ik nou maar gewoon in die stabiele baan blijven zitten!”. En toch, op een hele andere manier dan ik me vroeger kon voorstellen, sta ik nu veel steviger in het leven dan ooit tevoren. Zekerheid haal je namelijk niet uit banen, dat is schijnzekerheid. Zekerheid kun je zelf om je heen organiseren. Niet iedereen, dat besef ik me heel goed, maar meer dan mensen misschien denken.

Ik ben de afgelopen vier jaar in de wijken in Rotterdam West gedoken. Heb mensen en netwerken leren kennen. Ben gaan meedoen. Heb ontdekt waar ik goed in ben en vooral ook waar ik niet zo goed in ben. En durf dat bespreekbaar te maken. Ook mijn twijfels, over de sociale druk die ik nog steeds dagelijks ervaar (en die soms echt heel fors is, niet alleen voor mij dus, maar zeker ook voor mensen die wat minder stabiliteit ervaren) en wat dat met mij en mensen in mijn omgeving doet. Ik heb achteraf gezien zo ongelooflijk veel geleerd in de afgelopen jaren, meer dan in al die jaren ervoor. Door met mensen in de wijken te werken, ze beter te leren kennen, elkaars verhalen te delen en er zo achter te komen dat je echt helemaal niet de enige bent die vastloopt op wat voor manier dan ook. Door daar vertrouwen en steun te vinden en te kunnen bieden.

En dat is waarom ik Zorgvrijstater ben, denk ik. Zorgvrijstaat biedt mij een ‘plek’ waar ik ondanks al m’n getwijfel en gepieker ‘gewoon’ mag zijn en aan de slag mag met wat ik denk dat nodig is in de wijken. Vanuit mijn eigen vragen of die van een ander. Ik hoop dat steeds meer mensen zich in de wijk veilig genoeg gaan voelen om te zijn wie ze zijn, hun eigen keuzes te durven maken en uit te spreken wat zij lastig vinden in het leven.

In een wijk met zoveel culturele achtergronden als in het Oude Westen, is het niet zo vreemd als je elkaar niet altijd even goed begrijpt. ‘Taal is zeg maar echt een ding’ dan, in de breedste zin van het woord: geschreven, gesproken, verborgen of zichtbaar in je gezichtsuitdrukking of lichaamstaal. Ik denk zelfs dat de meeste ‘taal’ misschien nooit hardop wordt uitgesproken, maar in je hoofd blijft hangen. Als we dat nou wel eens proberen te doen, kunnen we dan niet ongelooflijk veel van elkaar leren en elkaar helpen met onze kennis en netwerken?

Yvette Prinsen (sinds 2006 woonachtig in Rotterdam, begonnen in Middelland, verhuisd naar het Nieuwe Westen, en sinds een paar jaar nu bij vriendlief in Blijdorp, helaas geen West meer, maar wel slechts vijf minuten er vandaan – echt waar!)

ontwikkelaar Zorgvrijstaat https://www.facebook.com/zorgvrijstaat

kwartiermaker Huize Middelland

(vrijwillig) bestuurslid TAA Rotterdam

(vrijwillig) adviseur Betsy Perk Opleidingsfonds (voor Rotterdamse vrouwen)

Ad

Een gedachte over “Achterhoeker in de Zorgvrijstaat (door Yvette Prinsen)”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.